ใครที่ทำงานในโรงงานหรือคลังสินค้า คงรู้ดีว่ารอกโซ่มือสาวเป็นอุปกรณ์ยกของหนักที่ขาดไม่ได้ แต่เมื่อใช้งานไปนาน ๆ ปัญหาต่าง ๆ ก็มักเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นโซ่ติดขัด รอกไหล หรือดึงโซ่ไม่ขึ้น ซึ่งนอกจากจะทำให้งานหยุดชะงักแล้ว ยังเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้ใช้งานอีกด้วย วันนี้เราจะมาแนะนำ 7 ปัญหาพบบ่อย ของรอกโซ่มือสาว พร้อมวิธีซ่อมรอกโซ่ที่ถูกต้อง ว่าปัญหาไหนแก้ได้เอง ปัญหาไหนต้องเรียกผู้เชี่ยวชาญเข้ามาจัดการทันที

7 ปัญหาพบบ่อยของรอกโซ่มือสาวและวิธีแก้ไข

การใช้งานรอกมือสาวอย่างสม่ำเสมอย่อมทำให้ชิ้นส่วนต่าง ๆ สึกหรอตามกาลเวลา แต่หากเข้าใจปัญหาและรู้วิธีใช้รอกโซ่อย่างถูกต้อง ก็จะช่วยยืดอายุการใช้งานและลดความเสี่ยงได้มาก มาดูกันว่ามีปัญหาอะไรบ้างที่พบบ่อย และควรแก้ไขอย่างไร

ซ่อมรอกโซ่

ปัญหาที่ 1 โซ่ยกติดขัด หรือ โซ่ไม่วิ่งตามปกติ

นี่คือปัญหาที่พบบ่อยที่สุด เมื่อดึงโซ่แล้วไม่ลื่นไหล หรือโซ่วิ่งได้บางช่วงแล้วติดขัดไปเฉย ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากสาเหตุที่แก้ไขได้ง่าย แต่ต้องตรวจสอบอย่างละเอียด

สาเหตุหลัก: โซ่บิดเกลียว, ขาดการหล่อลื่น

โซ่อาจจะพันกันเองหรือเกิดการบิดเกลียวขณะเก็บ ทำให้เวลาใช้งานโซ่ไม่สามารถวิ่งผ่านร่องเฟืองได้อย่างราบรื่น อีกสาเหตุหนึ่งคือโซ่ขาดการหล่อลื่น ทำให้เกิดแรงเสียดทานสูงเกินไป โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่นหรือความชื้นสูง

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: จัดเรียงโซ่ให้ตรงและหล่อลื่นโซ่ที่ถูกต้อง

ขั้นแรก ให้ปล่อยโหลดออกและตรวจสอบโซ่ทั้งเส้น ถ้าเจอโซ่พันกันให้แก้ไขโดยคลายทีละช่วง จากนั้นเช็ดทำความสะอาดโซ่ด้วยผ้าแห้งหรือแปรงลวด แล้วใช้น้ำมันหล่อลื่นชนิดเบา ๆ ทาบริเวณข้อต่อของโซ่ หลังจากนั้นทดลองดึงโซ่สาวมือดูว่าลื่นไหลขึ้นหรือไม่ วิธีนี้ใช้เวลาไม่นาน แต่ช่วยแก้ปัญหาได้จริง

ปัญหาที่ 2 รอกไหล ไม่สามารถยึดโหลดให้อยู่กับที่ได้

รอกไหลเป็นปัญหาที่อันตรายมาก เพราะหมายถึงระบบเบรกของรอกไม่ทำงาน ทำให้โหลดค่อยๆ ตกลงมาเอง แม้จะไม่ได้ดึงโซ่สาวมืออยู่ ถ้าเจอสถานการณ์นี้ ห้ามมัวรอ ต้องจัดการทันที

สาเหตุหลัก: ผ้าเบรกสกปรก/สึก หรือชุดเฟืองล็อกเสียหาย

ผ้าเบรกภายในรอกอาจเกิดน้ำมันซึมเข้าไป ทำให้เสียดสีไม่เพียงพอ หรืออาจจะสึกหรอจนหมดแรงยึดโหลดได้ นอกจากนี้ ชุดเฟืองล็อกหรือ Ratchet Wheel อาจมีฟันเฟืองเสียหาย ทำให้ไม่สามารถล็อกโหลดได้

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: ตรวจสอบความสะอาดของชุดเบรก (คำเตือนห้ามหล่อลื่น)

ให้ถอดฝาครอบรอกออกและตรวจสอบผ้าเบรก ถ้าเจอคราบน้ำมันหรือสิ่งสกปรก ให้ทำความสะอาดด้วยตัวทำละลายที่เหมาะสม แต่ห้ามหล่อลื่นชุดเบรกเด็ดขาดเพราะจะทำให้เบรกไม่ทำงาน ถ้าผ้าเบรกสึกมากแล้ว ต้องเปลี่ยนชิ้นส่วนใหม่ แต่ถ้าปัญหาอยู่ที่ชุดเฟืองภายใน แนะนำให้ติดต่อผู้เชี่ยวชาญเพราะต้องมีความรู้เฉพาะทางในการถอดประกอบและปรับตั้ง

ปัญหาที่ 3 ดึงโซ่มือสาว ฝืดผิดปกติ (ต้องใช้แรงมากในการยก)

เวลาดึงโซ่สาวมือรู้สึกว่าหนักกว่าปกติมาก ต้องใช้แรงเยอะถึงจะยกโหลดได้ แม้โหลดจะมีน้ำหนักไม่เกินพิกัดที่กำหนด อาการแบบนี้บ่งบอกว่ามีปัญหาเรื่องแรงเสียดทานหรือการขาดการบำรุงรักษา

สาเหตุหลัก: โซ่มือสาวฝืด หรือขาดการหล่อลื่นในชุดควบคุม

โซ่ภายนอก (โซ่สาวมือ) อาจสกปรกหรือขาดน้ำมันหล่อลื่น ทำให้ดึงยาก นอกจากนี้ลูกปืนภายในตัวรอกหรือชุดเฟืองอาจขาดการหล่อลื่นเช่นกัน ซึ่งส่งผลให้การหมุนไม่ลื่นไหล

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: ทำความสะอาดและหล่อลื่นโซ่ภายนอก

เริ่มจากการเช็ดทำความสะอาดโซ่สาวมือให้สะอาด จากนั้นใช้น้ำมันหล่อลื่นเบา ๆ ทาบริเวณข้อต่อของโซ่ ถ้ายังรู้สึกว่าดึงยากอยู่ อาจต้องเปิดตัวรอกออกมาเพื่อตรวจสอบและหล่อลื่นชุดเฟืองภายใน แต่ควรทำอย่างระมัดระวังเพราะต้องเข้าใจส่วนประกอบของรอกโซ่ให้ชัดเจนก่อน

ปัญหาที่ 4 เสียงดังหรือมีการกระตุกขณะใช้งาน

การใช้งานรอกโซ่ควรจะเงียบและลื่นไหล แต่ถ้าได้ยินเสียงดังผิดปกติ เสียงขูดกัน หรือรู้สึกกระตุกขณะดึงโซ่ขึ้นลง แสดงว่ามีชิ้นส่วนภายในเกิดปัญหา

สาเหตุหลัก: ลูกปืนสึกหรอ หรือมีสิ่งแปลกปลอมในชุดเกียร์

ลูกปืนภายในรอกอาจสึกหรอจนไม่ราบเรียบ หรืออาจมีเศษฝุ่น สนิม หรือเศษโลหะเข้าไปติดในชุดเฟือง ทำให้เกิดเสียงและการสะดุด ปัญหานี้ถ้าปล่อยไว้นานอาจทำให้เฟืองแตกหรือชำรุดมากขึ้น

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: ตรวจสอบและเปลี่ยนลูกปืนที่ชำรุด

ถอดฝาครอบรอกออกมาตรวจสอบ ทำความสะอาดชุดเฟืองและตรวจดูลูกปืนว่ายังหมุนได้ลื่นไหลหรือไม่ ถ้าลูกปืนติดหรือสึกมาก ต้องเปลี่ยนชิ้นส่วนใหม่ หลังจากนั้นใส่จาระบีหล่อลื่นชนิดเหมาะสมลงไปในชุดเฟือง และประกอบกลับให้แน่น

ปัญหาที่ 5 ตะขอเกี่ยว (Hook) งอหรือบิดเบี้ยว

ตะขอยกเป็นส่วนที่รับน้ำหนักโหลดโดยตรง ถ้าตะขอเกิดการงอหรือบิดเบี้ยว แม้จะดูไม่มากนัก ก็เป็นสัญญาณเตือนภัยว่ารอกถูกใช้งานอย่างไม่ถูกต้อง

สาเหตุหลัก: การยกเกินพิกัด หรือยกเฉียง

เมื่อยกของที่มีน้ำหนักเกินพิกัดที่รอกรองรับได้ หรือยกในแนวเฉียงซึ่งทำให้แรงกระจายไม่เท่ากัน จะส่งผลให้ตะขอโค้งงอและอาจเกิดความเสียหายต่อโครงสร้าง

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: ห้ามซ่อมเอง ต้องเปลี่ยนทันที

ห้ามพยายามดัดตะขอให้ตรงกลับเพราะโครงสร้างโลหะจะอ่อนตัวลงและอาจแตกขณะใช้งาน วิธีเดียวที่ปลอดภัยคือการเปลี่ยนตะขอใหม่ทั้งชิ้น และควรสั่งอะไหล่ที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานเดิม

ปัญหาที่ 6 โครงสร้างตัวเรือนร้าวหรือมีรอยแตกรุนแรง

โครงสร้างตัวเรือนของรอกถูกออกแบบมาให้แข็งแรงรับน้ำหนักได้ แต่ถ้าเกิดการตกหล่น หรือรับแรงกระแทกรุนแรง ตัวเรือนอาจร้าวได้ ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่ง

สาเหตุหลัก: แรงกระแทก หรือความเสียหายจากการตก

การตกจากที่สูง หรือโดนวัตถุหนักชน ทำให้โครงสร้างเกิดรอยร้าว ซึ่งอาจจะไม่เห็นชัดในครั้งแรก แต่จะขยายตัวมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อใช้งานต่อไป

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: หยุดใช้งานทันทีและติดต่อผู้เชี่ยวชาญ

ถ้าเห็นรอยแตกหรือโครงสร้างร้าว หยุดใช้ทันทีและแยกรอกออกจากพื้นที่ใช้งาน ห้ามพยายามซ่อมด้วยการเชื่อมหรือตอกย้ำ เพราะไม่สามารถรับประกันความแข็งแรงได้ ควรเปลี่ยนตัวรอกใหม่หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญว่าสามารถซ่อมได้หรือไม่

ปัญหาที่ 7 ชุดสลักนิรภัย (Safety Latch) ของตะขอเสียหาย

สลักนิรภัยที่ตะขอมีหน้าที่ป้องกันสลิงหลุดออกจากตะขอขณะยก ถ้าสลักนี้เสียหาย อาจเกิดอันตรายร้ายแรงได้

สาเหตุหลัก: สลักงอหรือสปริงไม่ทำงาน

การใช้งานที่หยาบคาย หรือแรงกระแทก อาจทำให้สลักงอหรือสปริงภายในขาด ทำให้สลักไม่สามารถล็อกได้

วิธีซ่อมรอกโซ่มือสาว: เปลี่ยนสลักนิรภัยทันที (อะไหล่ชิ้นเล็กแต่สำคัญมาก)

แม้จะเป็นชิ้นส่วนเล็ก ๆ แต่สลักนิรภัยสำคัญมาก ควรเปลี่ยนทันทีที่พบว่าชำรุด อะไหล่ตัวนี้หาซื้อได้ไม่ยากและราคาไม่แพง แต่ช่วยป้องกันอุบัติเหตุร้ายแรงได้

ปัญหาใดที่ห้ามซ่อมเองเด็ดขาด ต้องติดต่อผู้เชี่ยวชาญทันที

แม้บางปัญหาจะสามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง แต่มีบางกรณีที่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดูแล เพราะเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้ใช้งานโดยตรง มาดูกันว่าปัญหาไหนบ้างที่ห้ามเสี่ยงซ่อมเอง

1. รอกไหล ไม่สามารถยึดโหลดให้อยู่กับที่ได้ (Brake Failure)

เมื่อระบบเบรกล้มเหลว โหลดจะค่อยๆ ตกลงมาเอง ซึ่งอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ทันที ปัญหานี้เกี่ยวข้องกับชุดเบรก ผ้าเบรก หรือชุดเฟืองล็อก ซึ่งต้องใช้เครื่องมือพิเศษและความรู้เฉพาะทางในการซ่อม ห้ามพยายามแก้ไขเองหากไม่มีประสบการณ์

2. โครงสร้างตัวเรือนร้าว หรือ ตะขอยกงอผิดรูป

ปัญหาเรื่องโครงสร้างไม่สามารถซ่อมได้ด้วยการเชื่อมหรือตอกย้ำ เพราะจะทำให้โลหะอ่อนตัวและไม่สามารถรับน้ำหนักได้เหมือนเดิม การใช้รอกที่มีโครงสร้างชำรุดอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรง ควรเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่ทันที

3. ร่องโซ่สึกหรออย่างรุนแรง หรือ เฟืองภายในแตก

เฟืองและร่องโซ่เป็นส่วนสำคัญที่รับแรงกดและแรงเสียดทานตลอดเวลา ถ้าสึกหรอมากหรือแตก จะทำให้โซ่หลุดหรือขาดได้ การเปลี่ยนเฟืองหรือซ่อมแซมร่องโซ่ต้องอาศัยช่างผู้เชี่ยวชาญที่มีอะไหล่แท้และเครื่องมือที่เหมาะสม

4. ปัญหาเชิงกลไกอื่นที่ต้องการอะไหล่เฉพาะทาง (เช่น ชุดสปริงเบรก)

ชิ้นส่วนบางอย่างเช่นชุดสปริงเบรก หรือชุดล็อกอัตโนมัติ ต้องใช้ความเข้าใจในกลไกการทำงานเป็นอย่างดี การถอดประกอบผิดวิธีอาจทำให้รอกเสียหายมากขึ้น หรือเกิดอันตรายต่อผู้ซ่อมเอง แนะนำให้ติดต่อศูนย์บริการหรือตัวแทนจำหน่ายเพื่อความปลอดภัย

บริการซ่อมด่วน 24 ชั่วโมง จาก TTM Crane ทางออกที่ปลอดภัยและรวดเร็ว

เมื่อเครื่องจักรในโรงงานหยุดทำงาน เวลาก็คือเงิน และความปลอดภัยก็ต้องไม่ประมาท TTM Crane เข้าใจความเร่งด่วนของลูกค้าในภาคอุตสาหกรรม จึงมีบริการทีมช่างเคลื่อนที่ซ่อมด่วนฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง ไม่ว่าจะเป็นปัญหารอกไหล โซ่ติดขัด หรือต้องการตรวจสอบความปลอดภัยของรอกโซ่ เรามีช่างผู้เชี่ยวชาญพร้อมอุปกรณ์และอะไหล่แท้ครบครัน สามารถเดินทางไปให้บริการได้ทั้งในเขตสมุทรสาคร ชลบุรี และพื้นที่ใกล้เคียง

นอกจากนี้ TTM Crane ยังมีบริการซ่อมบำรุงเชิงป้องกันรายปี รายเดือน หรือรายครั้ง พร้อมบริการทดสอบน้ำหนักและออกใบรับรอง ปจ.1 ตามมาตรฐานความปลอดภัย เรายังจัดเก็บอะไหล่และอุปกรณ์พร้อมส่งกว่า 1,000 รายการ ทำให้สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว หากต้องการคำปรึกษาหรือนัดหมายบริการ สามารถติดต่อได้ที่ 085-908-2254, 092-598-2299, 034-458-024 หรือ 038-339-265

สรุปบทความ

วิธีซ่อมรอกโซ่ที่ถูกต้องเริ่มต้นจากการเข้าใจปัญหาและสาเหตุก่อนเสมอ ทั้ง 7 ปัญหาที่เราได้กล่าวถึง บางปัญหาสามารถแก้ไขได้ด้วยตนเองผ่านการทำความสะอาด หล่อลื่น หรือเปลี่ยนอะไหล่เล็กๆ น้อยๆ แต่บางปัญหาอย่างรอกไหล โครงสร้างร้าว หรือเฟืองแตก เป็นเรื่องที่ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดูแล อย่าเสี่ยงซ่อมเองเพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความปลอดภัย

การดูแลรักษาเป็นประจำและการใช้งานอย่างถูกวิธีจะช่วยยืดอายุการใช้งานของรอกโซ่ได้อย่างมาก และที่สำคัญคือความปลอดภัยของผู้ใช้งานต้องมาก่อนเสมอ หากมีข้อสงสัยหรือพบปัญหาที่ไม่มั่นใจว่าจะแก้ไขได้เอง อย่าลังเลที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือติดต่อศูนย์บริการที่เชื่อถือได้ เพื่อความมั่นใจและความปลอดภัยสูงสุดในการทำงาน

ติดต่อเพื่อรับคำแนะนำ หรือสอบถามได้ที่

📞 Tel: 092-874-4551

💬 ID Line: jirayuttm

📘 Facebook: https://www.facebook.com/ttmcrane

📧 Email: contact@ttmcrane.com

🌐 Website: http://www.ttmcrane.com