ส่วนประกอบของรอกสลิงไฟฟ้า หน้าที่และการทำงานทุกชิ้นส่วนสำคัญ
การยกของหนักในโรงงานอุตสาหกรรมต้องอาศัยรอกสลิงไฟฟ้าที่มีส่วนประกอบของรอกสลิงไฟฟ้าหลายชิ้นทำงานประสานกันอย่างลงตัว การเข้าใจโครงสร้างและหน้าที่ของแต่ละส่วนจะช่วยให้เลือกอุปกรณ์ได้ตรงกับความต้องการ รวมถึงบำรุงรักษาให้ใช้งานได้ยาวนานและปลอดภัย
รอกสลิงไฟฟ้า คืออะไร?
รอกสลิงไฟฟ้า หรือ Electric Wire Rope Hoist เป็นอุปกรณ์ยกของหนักที่ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นตัวขับเคลื่อน อาศัยหลักการพันลวดสลิงรอบดรัมเพื่อยกหรือลดวัตถุในแนวดิ่ง ความสามารถในการยกน้ำหนักของรอกยกของไฟฟ้าสามารถรองรับตั้งแต่ไม่กี่ร้อยกิโลกรัมไปจนถึงหลายสิบตันได้
สิ่งที่ทำให้รอกสลิงไฟฟ้าแตกต่างจากรอกชนิดอื่นคือการใช้ลวดสลิงเป็นสื่อกลางในการยก ซึ่งให้ความแข็งแรงและทนทานกว่าโซ่ในงานหนักหรือใช้งานต่อเนื่อง โครงสร้างภายในที่ออกแบบมาอย่างดีทำให้รอกสลิงไฟฟ้าทำงานได้อย่างราบรื่น แม่นยำ และปลอดภัย
ส่วนประกอบของรอกสลิงไฟฟ้า มีอะไรบ้าง?
การทำความเข้าใจส่วนประกอบของรอกสลิงไฟฟ้าแต่ละชิ้นจะช่วยให้คุณรู้ว่าอุปกรณ์ทำงานอย่างไร เพื่อให้สามารถตรวจสอบ บำรุงรักษา และแก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที
1. ระบบยกและรับน้ำหนัก (The Lifting Mechanism)
ระบบยกและรับน้ำหนักเป็นหัวใจหลักที่รับผิดชอบโดยตรงในการยกและลดน้ำหนัก ความแข็งแรงของระบบนี้ส่งผลต่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพ
ลวดสลิง (Wire Rope)
ลวดสลิงที่ใช้กับรอกสลิงไฟฟ้าเป็นองค์ประกอบสำคัญที่รับน้ำหนักโดยตรง ประกอบด้วยเส้นลวดเหล็กหลายเส้นถักเป็นเกลียวรอบแกนกลาง ช่วยกระจายน้ำหนักและเพิ่มความยืดหยุ่น ทำให้รับแรงดึงได้สูงโดยไม่ขาดง่าย การเลือกลวดสลิงต้องพิจารณาน้ำหนักที่ยก ความถี่การใช้งาน และสภาพแวดล้อม ควรตรวจสอบสัญญาณเสียหายเป็นประจำ เช่น เส้นลวดขาด สึกหรอ หรือลวดยื่นออกมา
ดรัม (Drum)
ดรัมคือแกนกระบอกเหล็กที่หมุนเพื่อพันหรือคลายลวดสลิง เมื่อมอเตอร์ทำงาน ดรัมจะหมุนทำให้ลวดสลิงพันขึ้นหรือคลายออก ส่งผลให้น้ำหนักเคลื่อนที่ขึ้นหรือลง พื้นผิวดรัมมีร่องเกลียวเพื่อให้ลวดสลิงพันเป็นระเบียบ ป้องกันการซ้อนทับหรือพันรัดที่อาจทำให้เสียหาย
ร่องสลิง (Rope Guide)
ร่องสลิงช่วยนำทางลวดสลิงให้พันเข้าดรัมอย่างเป็นระเบียบและป้องกันการพันซ้อน ควบคุมมุมที่ลวดสลิงเข้าสู่ดรัม ลดการบิดงอหรือเสียดสีที่ไม่จำเป็น แม้เป็นชิ้นส่วนเล็กแต่มีบทบาทสำคัญในการยืดอายุลวดสลิง
2. ระบบขับเคลื่อนและส่งกำลัง (Driving & Gearing)
ระบบขับเคลื่อนแปลงพลังงานไฟฟ้าให้เป็นแรงกลที่ใช้ยก กำหนดความเร็ว กำลังรับน้ำหนัก และความทนทานในการใช้งาน
มอเตอร์ไฟฟ้า (Motor)
มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นหัวใจที่ให้กำเนิดพลังงาน มักเป็นแบบเหนี่ยวนำแบบกรงกระรอก (Squirrel Cage Induction Motor) ที่ทนทาน ใช้งานง่าย และไม่ต้องบำรุงรักษามาก ขนาดและกำลังมอเตอร์ถูกเลือกตามน้ำหนักที่ต้องยกและความเร็วที่ต้องการ
ชุดเกียร์ (Gearbox)
ชุดเกียร์มีหน้าที่ลดความเร็วรอบจากมอเตอร์และเพิ่มแรงบิด (Torque) ให้กับดรัม เพราะมอเตอร์ไฟฟ้าหมุนเร็วแต่แรงบิดต่ำ อัตราทดเกียร์กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างความเร็วยกกับกำลังยก ชุดเกียร์คุณภาพดีจะทำงานเงียบและมีอายุยาวนาน
การหล่อลื่นและความสำคัญของน้ำมันเกียร์เฉพาะทาง
น้ำมันเกียร์มีหน้าที่หล่อลื่นเฟือง ลดความร้อนจากการเสียดสี และป้องกันการสึกหรอ การใช้น้ำมันเกียร์ที่มีคุณภาพและความหนืดเหมาะสมจะช่วยยืดอายุเกียร์และลดเสียงรบกวน ควรเปลี่ยนน้ำมันเกียร์ทุก 6-12 เดือนหรือตามคำแนะนำผู้ผลิต และตรวจสอบระดับน้ำมันเป็นประจำ
3. กลไกความปลอดภัยและระบบเบรก (Safety & Braking)
ความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการใช้งานรอกสลิงไฟฟ้า ระบบความปลอดภัยที่ออกแบบมาอย่างดีจะป้องกันอุบัติเหตุจากความผิดพลาดหรือการชำรุดของอุปกรณ์ หลักการทำงานของรอกสลิงไฟฟ้าจึงต้องมีระบบความปลอดภัยหลากหลายทำงานร่วมกัน
ชุดเบรกแม่เหล็กไฟฟ้า
ชุดเบรกเป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยสำคัญที่หยุดและล็อคน้ำหนักเมื่อไม่มีกระแสไฟฟ้า เบรกแบบแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Brake) ทำงานแบบ Fail-Safe คือเมื่อมีไฟเบรกจะคลาย แต่เมื่อตัดไฟหรือไฟดับเบรกจะหนีบแน่นทันที ป้องกันน้ำหนักตกลงมา การตรวจสอบและปรับแต่งเบรกเป็นประจำเป็นส่วนหนึ่งของการบำรุงรักษารอกไฟฟ้า
Limit Switch
Limit Switchหรือสวิตช์จำกัดการเคลื่อนที่ตัดการทำงานของรอกเมื่อถึงจุดสูงสุดหรือต่ำสุด เพื่อป้องกันตะขอชนตัวรอกหรือลวดสลิงคลายจนหมด ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหาย โดยทั่วไปจะมี Limit Switch อย่างน้อย 2 ตัว ควรทดสอบการทำงานทุกครั้งก่อนเริ่มงาน
ตะขอเกี่ยว (Hook)
ตะขอเกี่ยวเป็นส่วนปลายที่ใช้เกี่ยวหรือแขวนน้ำหนัก ต้องมีความแข็งแรงสูงเพื่อรับน้ำหนักได้อย่างปลอดภัย ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยและทดสอบน้ำหนักจนเกินความสามารถหลายเท่า มักมีแป้นนิรภัย (Safety Latch) ปิดปากตะขอเพื่อป้องกันสายหรือน้ำหนักหลุด ควรตรวจสอบรอยร้าว การเสียรูปทรง หรือการสึกหรอเป็นประจำ
4. โครงสร้างและระบบเคลื่อนที่แนวนอน
นอกจากยกในแนวดิ่ง รอกสลิงไฟฟ้ายังต้องเคลื่อนที่ในแนวนอนเพื่อครอบคลุมพื้นที่ทำงานที่กว้างขึ้น
เฟรมและโครงสร้างหลัก (Frame)
เฟรมหรือโครงสร้างหลักรองรับชิ้นส่วนทั้งหมด ทำจากเหล็กกล้าคุณภาพสูงที่ผ่านการเชื่อมด้วยมาตรฐาน ออกแบบให้แข็งแรงพอรับน้ำหนักและแรงสั่นสะเทือน แต่ไม่หนักเกินไปเพื่อให้เคลื่อนที่ได้ง่าย พื้นผิวมีการเคลือบป้องกันสนิมเพื่อยืดอายุการใช้งาน
Trolley (ชุดล้อวิ่ง)
Trolley หรือชุดล้อวิ่งทำให้รอกเคลื่อนที่ไปมาบนคานเครนได้ ประกอบด้วยล้อที่วิ่งบนราง มอเตอร์ขับเคลื่อน และระบบเกียร์ การออกแบบต้องคำนึงถึงความราบรื่นและความแม่นยำในการหยุด เพื่อวางน้ำหนักได้ตรงจุดที่ต้องการ
สรุปบทความ
การเลือกรอกสลิงไฟฟ้าที่เหมาะสมไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาหรือแบรนด์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเข้าใจส่วนประกอบของรอกสลิงไฟฟ้าแต่ละชิ้นและวิเคราะห์ว่าสเปกต่าง ๆ ตรงกับความต้องการหรือไม่ ตั้งแต่ลวดสลิงที่ต้องรับน้ำหนัก ระบบเกียร์ที่กำหนดความเร็ว ไปจนถึงระบบความปลอดภัยที่ป้องกันอุบัติเหตุ การบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอจะช่วยยืดอายุการใช้งานและรักษาประสิทธิภาพให้คงที่
สำหรับผู้ที่กำลังมองหารอกสลิงไฟฟ้าสำหรับโรงงานหรือคลังสินค้า TTM Crane พร้อมให้คำปรึกษา ออกแบบ ติดตั้ง และบริการหลังการขายครบวงจร ด้วยประสบการณ์กว่า 20 ปีและมาตรฐานสากล ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 และ ISO 45001:2018 เรามีศูนย์บริการทั้งที่พระราม 2 สมุทรสาคร และศรีราชา ชลบุรี พร้อมทีมช่างมืออาชีพและอะไหล่พร้อมส่งกว่า 1,000 รายการ รวมถึงบริการทดสอบน้ำหนัก ออกใบรับรอง ปจ.1 และอบรมผู้ใช้งานตามกฎหมายกำหนด
ติดต่อเพื่อรับคำแนะนำ หรือสอบถามได้ที่
📞 Tel: 092-874-4551
💬 ID Line: jirayuttm
📘 Facebook: https://www.facebook.com/ttmcrane
📧 Email: contact@ttmcrane.com
🌐 Website: http://www.ttmcrane.com
