EP.4 10 ขั้นตอนง่ายๆ เลือกสเป็คเครนให้ตรงตามความต้องการ! เน้นประหยัด หรือ เน้นทนทาน ก็เลือกเองได้
17-06-2563

10 ขั้นตอนง่ายๆ เลือกสเป็คเครนให้ตรงตามความต้องการ! เน้นประหยัด หรือ เน้นทนทาน ก็เลือกเองได้

1️⃣ วิเคราะห์ภาระงานและชั่วโมงการทำงานที่จะใช้ยกเพื่อเลือกรอกสลิงไฟฟ้าให้ตรงกรุ๊ปเพื่อทราบพิกัดน้ำหนักยกที่เหมาะสม
( ) ระบุ.....กี่ตัน
➡️ เลือกรอกไฟฟ้าอย่างไร คลิกอ่านบทความที่ 
ลิงค์ใต้ภาพนะครับ https://bit.ly/2Y4Njbc

2️⃣ กำหนดความสูงของระยะที่จะใช้ยกจากตะขอรอกใต้คานเครนถึงพื้นกี่เมตร
( ) 2.1 ระยะยกคุ้มค่าเหมาะกับงานทุกประเภท (ห้อยข้าง) เลือกรอกรุ่น Low Head Room 
( ) 2.2 ระยะยกมาตรฐาน/วิ่งบนรางโค้ง (ห้อยล่าง) เลือกรอกรุ่น Standard Head Room
⭐️ ได้ระยะยกเพิ่มขึ้น - เลือก Low Head Room
⭐️ ใช้รางโค้ง - เลือก Standard Head Room
☑️ CMAK Low Head Room ราคาถูกกว่ารุ่น Standard ความสูง 6-9 เมตร มีสต้อกในไทย

3️⃣ กำหนดชนิดจังหวะการยกของรอกสลิงไฟฟ้า ตามตัวเลือก มีดังนี้
( ) 3.1 รอกสลิงไฟฟ้า 1 สปีด 
( ) 3.2 รอกสลิงไฟฟ้า 2 สปีด 
⭐️ เน้นประหยัด - เลือกชนิด 1 สปีด
⭐️ เน้นทนทาน - เลือกชนิด 2 สปีด
☑️ ได้ทั้งประหยัดและทนทาน แนะนำ CMAK EcoCrane รอก 2 สปีด คู่กับเครนจะได้ราคารวมทั้งโครงการเท่ากับ 1 สปีด 
➡️เลือกแบบไหนดีกว่า คลิกอ่านบทความที่ลิงค์ใต้ภาพนะครับ https://bit.ly/3dB6Aro

4️⃣ กำหนดระยะความกว้างของคานเครนให้เหมาะกับพื้นที่หน้างาน หรือเรียกว่า สแปนเครน (Span) 
⭐️ เน้นประหยัด - ถ้าคานเครนกว้างไม่เกิน 6/9/12 เมตร ยกไม่เกิน 3 ตัน เราแนะนำให้ใช้ เหล็ก I-Beam มาทำคานก็จะประหยัดได้มาก
⭐️ เน้นทนทาน - คานเครนถ้ากว้างเกิน 12 เมตรยกเกิน 3 ตัน เราแนะนำให้ใช้เหล็ก Plate มาประกอบจะแข็งแรงกว่า ค่าออกแบบกล่องเครนจากเหล็ก Plate
☑️ ได้ทั้งประหยัดและทนทานแนะนำ CMAK EcoCrane เครนไม่เกิน 3 ตันที่กว้างไม่เกิน 12 เมตรจะใช้ I-Beam แต่ถ้าเครนเกิน 3 ตัน และกว้างเกิน 12 เมตร ทุกแบบจะใช้มาตรฐาน JIS1000 ที่ทำให้คานแข็งแรง และจะจำลอง Cutting Plan ให้ใช้เหล็กคุ้มค่าที่สุด รอยต่อน้อยที่สุด 
➡️ มาตรฐานอ้างอิงที่ใช้ในการออกแบบคานเครน คลิกอ่านบทความที่ลิงค์ใต้ภาพนะครับ https://bit.ly/2XM6qI9

5️⃣ เลือกประเภทเครนเหนือศีรษะให้สอดคล้องตามพิกัดน้ำหนักยกที่จะใช้งานตามข้อ 1 ถึง 4 และพื้นที่การใช้งานโดยแบ่ง ดังนี้
( ) 5.1 Fixed Hoist 
# รอกขึ้นลงอยู่กับที่
# นิยมใช้งานลิฟต์ขนสินค้าหรือแค่ยกขึ้นลง
( ) 5.2 Monorail Crane 
# เครนรางเดี่ยว ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา
# สามารถดัดเป็นรางโค้ง รางวงกลม โดยใช้เหล็ก I-Beam นิยมไม่เกิน 5 ตัน
( ) 5.3 Single Girder Crane
# เครนคานเดี่ยว ขึ้น+ลง,ซ้าย+ขวา,หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรมทั่วไปไม่เกิน 12.5 ตัน กว้างไม่เกิน 30 เมตร
( ) 5.4 Double Girder Crane
# เครนคานคู่ = ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรมทั่วไปตั้งแต่ 10 ตัน กว้างเกิน 18 เมตรขึ้นไป
( ) 5.5 Gantry Crane Single Girder
# เครนมีขา 2 ข้าง คานเดี่ยว = ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานพื้นที่โล่งหรือกลางแจ้งไม่เกิน 12.5 ตัน กว้างไม่เกิน 30 เมตร ทางวิ่งเครนอยู่บนพื้น
( ) 5.6 Gantry Crane Double Girder
# เครนมีขา 2 ข้าง คานคู่ = ขึ้น+ลง,ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานพื้นที่โล่งหรือกลางแจ้งตั้งแต่ 10 ตัน กว้างเกิน 18 เมตร ทางวิ่งเครนอยู่บนพื้น
( ) 5.7 Semi Gantry Crane Single Girder
# เครนมีขา 1 ข้าง คานเดี่ยว = ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานในโรงงานที่มีพื้นที่จำกัดไม่เกิน 12.5 ตัน กว้างไม่เกิน 30 เมตร เครนข้างนึงวิ่งบนรางที่ตั้งบนเสา และอีกข้างนึงวิ่นบนรางที่อยู่บนพื้น
( ) 5.8 Semi Gantry Crane Double Girder
# เครนมีขา 1 ข้าง คานคู่ = ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง
# นิยมใช้งานในโรงงานที่มีพื้นที่จำกัดตั้งแต่ 10 ตัน กว้างเกิน 18 เมตร เครนข้างนึงวิ่งบนรางที่ตั้งบนเสา และอีกข้างนึงวิ่นบนรางที่อยู่บนพื้น
( ) 5.9 Under Slung Overhead Crane
# เครนคานเดี่ยว/คานคู่ ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, หน้า+หลัง ชุดขับเคลื่อนเครนแบบวิ่งใต้ราง
# นิยมใช้งานในโรงงานที่ต้องการพื้นที่ยกสุดปลายเครนไม่เกิน 5 ตัน ความกว้างไม่เกิน 18 เมตร
( ) 5.10 Pillar Mounted Jib Crane
# เครนแขนยื่นแบบมีเสายึดพื้นชนิดคานเดี่ยว ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, สวิงหน้า+หลัง 
# นิยมใช้งานในโรงงานที่พื้นที่จำกัดและโล่งไม่มีที่ยึด ไม่เกิน 5 ตัน แขนยื่นไม่เกิน 4 เมตร
( ) 5.11 Wall Mounted Jib Crane
# เครนแขนยื่นแบบยึดผนังชนิดคานเดี่ยว ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, สวิงหน้า+หลัง 
# นิยมใช้งานในโรงงานที่พื้นที่จำกัดต้องยึดผนังหรือซัพพอทโรงงาน ไม่เกิน 5 ตัน แขนยื่นไม่เกิน 4 เมตร
( ) 5.12 Wall Travelling Jib Crane
# เครนแขนยื่นแบบมีทางวิ่งบนผนังชนิดคานเดี่ยว ขึ้น+ลง, ซ้าย+ขวา, เดินหน้า+ถอยหลัง 
# นิยมใช้งานในโรงงานที่พื้นที่จำกัดและทำรางเคลื่อนที่บนผนัง ไม่เกิน 5 ตัน แขนยื่นไม่เกิน 4 เมตร

6️⃣ กำหนดความยาวและเลือกชนิดโครงสร้างทางวิ่งเครนหน้าหลัง หรือรันเวย์ (Runway) 
( ) 6.1 รันเวย์ยาว....กี่เมตร 
( ) 6.2 เลือกชนิด สี่เหลี่ยมตัน หรือ ( ) รางรถไฟ
ซึ่งสัมพันธ์กับข้อ 5️⃣⭐️ น้ำหนักรวมของคานเครน และระยะห่างระหว่างเสาคอลัมน์ที่จะวางเครนด้วย ที่จะต้องนำมาคำนวณออกแบบหาขนาดเหล็ก Wide Flange ที่จะรับแรงกดเครนบวกน้ำหนักยกเต็มได้ และหาขนาดเหล็กรางสี่เหลี่ยมตัน หรือ รางรถไฟ ที่เหมาะสม
☑️ คำนวณแล้ว อย่าลดสเป็คหรือขนาดนะครับ แต่ไม่ต้องเผื่อมากจนเกินไป เหล็กรางใช้ Square Bar ก็จะประหยัดกว่ารางรถไฟ และจะทนทานก็ต่อเมื่อวางรางให้ได้ Alignment คือ แนวขนานกันของเหล็กรางทั้งสองฝั่งเท่ากันตลอดแนว และ Elevation คือ ระดับสูงต่ำของทางวิ่งทั้งสองฝั่งเท่ากันตลอดแนว # ลูกค้าที่จ้างผู้รับเหมาทำเองก็ให้ควรเช็ค Alignment และ Elevation ก่อนนะครับ (EP ต่อไปจะมาอธิบายเรื่อง Alignment กับ Elevation ครับ สำคัญมากเลยที่เป็นต้นเหตุทำให้เครนมีปัญหา)

7️⃣ เลือกชนิดคานล้อ ล้อ และมอเตอร์ขับเครนหน้าหลัง สัมพันธ์กันกับข้อ 5️⃣⭐️
( ) 7.1 เลือกมอเตอร์ขับ 1 สปีด หรือ 2 สปีด
( ) 7.2 มอเตอร์ขับล้อเฟือง นิยมใช้กันมากเนื่องจากราคาถูก แต่แนะนำใช้กับเครนคานเดี่ยวไม่เกิน 10 ตัน 
( ) 7.3 มอเตอร์ขับเพลาชนิดลิ่ม นิยมใช้ในดีไซน์ยุโรปและเครนขนาดใหญ่ เพราะราคาจะประหยัดกว่าแบบเพลาสไปลน์ แต่ทนกว่าแบบเฟือง 
( ) 7.4 มอเตอร์ขับเพลาชนิดเฟืองสไปลน์ นิยมใช้ในดีไซน์ยุโรปและเครนขนาดใหญ่ ราคาสูงมอเตอร์จะสูงหน่อยแต่ทนทานกว่า และซ่อมบำรุงง่ายใช้เวลาน้อย
⭐️ ถ้าอยากใช้งานยาวๆ ทุกแบบสามารถใส่อินเวอร์เตอร์ช่วยควบคุมการขับให้นิ่มนวลจะลดแรงบิดการกระชากระหว่างมอเตอร์กับล้อ ลดปัญหาเฟืองสึก ลิ่มหักหรือเพลาหลวมขาดครับ
⭐️ เน้นประหยัด - เลือกมอเตอร์ขับเฟือง
⭐️ เน้นทนทาน - เลือกมอเตอร์ขับเพลาสไปลน์
☑️ ได้ทั้งประหยัดและทนทานแนะนำ CMAK EcoCrane มอเตอร์ขับเฟือง 1 สปีดรอบเร็ว แต่ควบคุมด้วยอินเวอร์เตอร์ จะใช้สบายใจไร้กังวลกับปัญหาเฟืองสึกครับ

8️⃣ ระบบควบคุมเมนและระบบขับเครนสัมพันธ์กับข้อ 7️⃣⭐️
( ) 8.1 แมกเนติก (ขับกระชาก)
( ) 8.2 อินเวอร์เตอร์ (ขับนิ่มนวล)
⭐️ เน้นประหยัด - ตู้ไฟระบบแมกเนติก
⭐️ เน้นทนทาน - ตู้ไฟระบบอินเวอร์เตอร์
☑️ ได้ทั้งประหยัดและทนทานแนะนำ CMAK EcoCrane ระบบ 1 สปีดรอบเร็ว แต่ควบคุมด้วยอินเวอร์เตอร์ และใส่อุปกรณ์ป้องกันครบเพื่อให้ใช้งานได้สบายใจไร้กังวล แต่ราคาเบาๆ

9️⃣A ระบบรางจ่ายไฟชุดเครนหน้าหลังจะสัมพันธ์กับความยาวรันเวย์ข้อ 6️⃣
( ) 9A.1 รางสายไฟ C-Track ก็ใช้ได้แต่ไม่นิยมเพราะสายไฟมันห้อยมีโอกาสเกี่ยววัตถุขาดเสียหายง่าย แต่บางพื้นที่ที่มีไอสารเคมี ไอระเหยร้อนชื้น ที่ไม่เหมาะกับรางไฟที่มีทองแดงก็ต้องใช้ C-Track นะครับ
( ) 9A.2 รางไฟไฮโทรรีล อันนี้รางไฟแบบไต้หวันที่เป็นชนิดรางพลาสติกหุ้มทองแดงมีคอลเล็คเตอร์แปรงถ่านทองแดงที่ติดกับเครนเป็นสะพานไฟจ่ายกระแสไฟไปที่ตัวเครน
( ) 9A.3 รางไฟกล่อง PVC อันนี้รางไฟแบบยุโรปที่เป็นชนิดรางกล่องพีวีซีหุ้มทองแดงมิดชิ มีคอลเล็คเตอร์แปรงถ่านทองแดงที่ติดกับเครนเป็นสะพานไฟจ่ายกระแสไฟไปที่ตัวเครน
⭐️ เน้นประหยัด - ใช้ HytroRail
⭐️ เน้นทนทาน - ใช้ PVC Power Rail
☑️ ได้ทั้งประหยัดและทนทานแนะนำ CMAK EcoCrane ระบบรางไฟควบคุมหน้าหลังชนิด HytroRail แบบยาวตลอดไม่มีรอยต่อ

9️⃣B ระบบรางจ่ายไฟชุดขับขึ้นลงซ้ายขวาจะสัมพันธ์กับความกว้างคานเครนข้อ 4️⃣
( ) 9B.1 รางสายไฟชนิด C-Track
➡️ แต่ขอฝากนะครับอย่าใช้รางซีที่ความหนาน้อยกว่า 1.6มม เพราะจะเกิดปัญหาเหล็กบางทำให้ส่วนปลายรางพับหรืององ่ายช่วงรอยต่อราง ทำให้ลูกล้อสายไฟวิ่งสะดุดและติดขัดจนทำให้คนใช้งานต้องดึงกระชากจนเสียหาย
( ) 9B.2 รางสายไฟชนิดลูกล้อใต้รางเครน
➡️ สามารถเลือกใช้ได้หลายแบบครับแต่แนะนำสำหรับงานเบาหรือระยะความกว้างสั้นๆ ไม่เกิน 6/9/12 เมตร เพราะลูกล้อจะถูกกระชากตลอดทำให้ชำรุดง่าย

10 ระบบความปลอดภัยที่ต้องมีตามกฎหมายไทยกำหนด คนขายควรจัดให้มีมาแต่แรกนะครับ ไม่ควรปล่อยให้เป็นภาระของลูกค้ามาติดตั้งเพิ่มเองภายหลัง

10.1 ลิมิตสวิชท์ตัดรอกยกขึ้นสุดและยกลงสุด
10.2 ลิมิตสวิทช์ตัดระยะเคลื่อนที่รางสั้นซ้ายขวา
10.3 ลิมิตสวิทช์ตัดระยะเคลื่อนที่รางยาวหน้าหลัง
10.4 ยางกันกระแทกและกันชนรางสั้นซ้ายขวา
10.5 ยางกันกระแทกและกันชนรางยาวหน้าหลัง
10.6 กลไกตัดการทำงานฉุกเฉิน Emergency
10.7 สัญญาณเสียงและแสงเตือนขณะใช้งาน
10.8 ป้ายบอกพิกัดน้ำหนักยกที่ปลอดภัย (SWL)
10.9 ชุดควบคุมตัดการทำงานเมื่อยกน้ำหนักเกิน
10.10 บันได แพลตฟอร์ม ทางเดินบนเครน

จิรายุ เอี่ยมสมร
บจก.โททัล เมคคานิค
บจก.ไทรทัน เมคคานิค
www.ttmcrane.com
www.cmak-thailand.com